Omnibus I is definitief aangenomen en wijzigt onder meer de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Deze richtlijn verplicht grote ondernemingen te rapporteren over hun impact op mens, milieu en bestuur. Hoewel de meeste mkb-bedrijven niet rechtstreeks onder de CSRD vallen, kunnen zij via de waardeketen van CSRD-plichtige ondernemingen toch met de gevolgen te maken krijgen.
Met de zogenoemde ‘stop-the-clock’-richtlijn zijn de meeste rapportageverplichtingen onder de CSRD met twee jaar uitgesteld. Grote ondernemingen hoeven daardoor pas voor het eerst te rapporteren over boekjaar 2027. Voor niet-EU-ondernemingen geldt boekjaar 2028 als eerste verslagjaar.
Door Omnibus I wordt de reikwijdte van de CSRD aanzienlijk beperkt tot:
Een belangrijk gevolg van de gewijzigde reikwijdte is dat beursgenoteerde mkb-ondernemingen niet langer onder de CSRD vallen. Ook organisaties van openbaar belang (oob’s) met meer dan 500 maar minder dan 1.000 werknemers zijn niet langer CSRD-plichtig.
Daarnaast geldt dat CSRD-plichtige dochterondernemingen kunnen worden vrijgesteld van een eigen rapportageplicht als hun duurzaamheidsinformatie is opgenomen in de geconsolideerde rapportage van het moederbedrijf. Deze vrijstelling bestond al onder de oorspronkelijke CSRD. Nieuw is dat Omnibus I, onder strikte voorwaarden, ook een vrijstelling introduceert voor ondernemingen die fungeren als financiële holding.
Bedrijven die onder de CSRD vallen, rapporteren op basis van de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Omnibus I vereenvoudigt de ESRS. Daarnaast is het eerdere plan om sectorspecifieke standaarden te ontwikkelen komen te vervallen.
CSRD-plichtige bedrijven moeten hun duurzaamheidsrapportage laten controleren door een accountant, waarbij sprake moet zijn van een beperkte mate van zekerheid (limited assurance). Aanvankelijk zou dit op termijn worden opgeschaald naar een zwaardere controlestandaard (reasonable assurance). Omnibus I schrapt deze voorgenomen opschaling: het blijft bij limited assurance.
CSRD-plichtige bedrijven moeten ook rapporteren over hun waardeketen, waaronder de duurzaamheidsprestaties van leveranciers. Dit betekent dat mkb-bedrijven die leveren aan CSRD-plichtige bedrijven, geconfronteerd kunnen worden met informatieverzoeken.
Omnibus I introduceert hiervoor het concept van de ‘beschermde onderneming’: mkb-bedrijven die niet zelf CSRD-plichtig zijn. Deze beschermde ondernemingen mogen informatieverzoeken afwijzen voor zover de gevraagde informatie verder gaat dan wat zij op grond van de VSME (Voluntary SME Sustainability Reporting Standard) zouden hoeven te rapporteren. De VSME is de vrijwillige duurzaamheidsrapportagestandaard voor het mkb.
Daarnaast geldt een overgangsperiode van drie jaar waarin CSRD-plichtige bedrijven kunnen uitleggen waarom zij niet alle benodigde informatie in hun waardeketen hebben kunnen verzamelen, mits zij aangeven hoe zij de ontbrekende informatie alsnog zullen verkrijgen.
De CSRD, inclusief de wijzigingen uit Omnibus I, moet nog in Nederlandse wetgeving worden geïmplementeerd. Of een onderneming nu rechtstreeks onder de CSRD valt of indirect via de waardeketen wordt geraakt, een tijdige voorbereiding is verstandig. De specialisten van Boels Zanders adviseren over de impact van de CSRD, de naleving daarvan en de contractuele verankering van duurzaamheidsverplichtingen binnen de waardeketen.
