De Autoriteit Consument & Markt (ACM) concludeert dat de markt voor (digitale) leermaterialen in het voortgezet onderwijs niet goed werkt. De ACM roept uitgevers en schoolbesturen op om maatregelen te nemen. Wat zijn de belangrijkste bevindingen en wat betekenen de aanbevelingen voor schoolbesturen?
Middelbare scholen besteden jaarlijks ongeveer 280 miljoen euro aan leermaterialen. Uit onderzoek van de ACM blijkt dat de prijzen de afgelopen zeven jaar sneller zijn gestegen dan die van vergelijkbare producten. Ook sluit het aanbod van uitgevers onvoldoende aan op de behoeften van scholen.
Zo worden digitale licenties en papieren leerboeken vaak verplicht als pakket aangeboden, terwijl scholen daar niet altijd behoefte aan hebben. De ACM onderschrijft daarom de eerdere aanbeveling van de Vereniging van Educatieve Uitgevers (MEVW) om te stoppen met deze zogenoemde koppelverkoop. Uitgevers worden opgeroepen boeken en licenties afzonderlijk aan te bieden en duidelijker te zijn over prijs, kwaliteit en licentiegebruik.
Daarnaast constateert de ACM dat het aanbod van herbruikbare leerboeken de afgelopen jaren sterk is afgenomen. Ook stappen scholen nauwelijks over op andere lesmethoden wanneer de prijzen stijgen. De drie grootste uitgevers hebben in de meeste vakgebieden een groot en stabiel marktaandeel.
Volgens de ACM ligt een belangrijk deel van de oplossing bij de scholen zelf. Schoolbesturen worden daarom opgeroepen om inkoopbeleid voor leermaterialen op te stellen of te verbeteren. Daarbij is het van belang dat het inkoopbeleid voorziet in de mogelijkheid om de prijs, kwaliteit en gebruik van leermaterialen met enige regelmaat te evalueren . Ook kunnen keuzes worden gemaakt voor het gebruik van duurzame en herbruikbare materialen.
Daarnaast adviseert de ACM om meer samen te werken bij aanbestedingen, bijvoorbeeld via scholencoöperatie SIVON. Door lesmethoden per vakgebied gezamenlijk aan te besteden en te beoordelen op de beste prijs-kwaliteitverhouding, kunnen schoolbesturen hun gezamenlijke inkoopkracht beter benutten.
Meer weten over duurzaamheid en circulariteit in aanbestedingstrajecten? Lees ons artikel: Het circulaire vinkje is verleden tijd: zo integreer je circulariteit in je aanbesteding.
De bevindingen van de ACM geven schoolbesturen aanleiding om hun inkoopbeleid voor leermaterialen opnieuw te beoordelen. Daarbij is het verstandig om kritisch te kijken naar bestaande afspraken over digitale licenties en leerboeken, de mogelijkheden voor herbruikbare materialen en gezamenlijke aanbestedingen via SIVON.
Ook de invoering van de nieuwe kerndoelen voor het voortgezet onderwijs maakt dit onderwerp actueel. Schoolbesturen staan voor keuzes over de leermaterialen die aansluiten bij het vernieuwde onderwijsprogramma. Een tijdige beoordeling van het inkoopbeleid kan helpen om hierop voorbereid te zijn.
Meer weten over de gevolgen voor het inkoopbeleid of de aanbesteding van leermaterialen? Neem contact op met Vera Brouns of een van onze specialisten van het sectorteam Onderwijs of de expertise Aanbestedingsrecht.
