Ondernemingen met financiële problemen hoeven niet altijd failliet te gaan. Sinds 2021 biedt de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) mogelijkheden om schulden te herstructureren en levensvatbare bedrijven te behouden. Vijf jaar na de invoering is de balans overwegend positief. Wat heeft de WHOA opgeleverd en wat betekent dit voor ondernemers?
De WHOA maakt het mogelijk om schulden te herstructureren, ook als niet alle schuldeisers met een voorgesteld akkoord instemmen. Onder bepaalde voorwaarden kan de rechter het akkoord goedkeuren. Ook schuldeisers die tegenstemden en onder het akkoord vallen, zijn er dan aan gebonden.
Een belangrijk uitgangspunt is dat de ondernemer zelf de regie houdt. De onderneming kan tijdens het traject blijven functioneren. De rechtbank kan daarbij een herstructureringsdeskundige aanwijzen die een akkoord voorbereidt, of een observator die toezicht houdt op het proces. De ondernemer verliest hierdoor niet automatisch de controle over de onderneming. Dit past bij de gedachte achter de rescue culture: levensvatbare ondernemingen tijdig de kans bieden om financiële problemen op te lossen, in plaats van af te stevenen op een faillissement.
Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Leiden blijkt dat de WHOA grotendeels werkt zoals bedoeld. De wet biedt ondernemingen meer mogelijkheden om hun schulden te herstructureren. Ook de snelheid en flexibiliteit van de procedure worden positief beoordeeld.
Het jaarverslag van de Rechtspraak over 2024 laat zien dat ongeveer één op de acht ingediende startverklaringen leidde tot een rechtszaak. In 2021 was dat nog ongeveer één op de drie. Mogelijk lukt het ondernemingen steeds vaker om zonder tussenkomst van de rechter afspraken te maken met schuldeisers. De WHOA kan daarbij dienen als stok achter de deur.
Ook de resultaten van goedgekeurde akkoorden zijn positief. Van de onderzochte ondernemingen waarvan de rechter het akkoord had goedgekeurd, was 90% op het meetmoment nog niet failliet gegaan.
Toch is de WHOA niet voor iedere onderneming even toegankelijk. Vooral kleinere bedrijven ervaren belemmeringen. De procedure is relatief kostbaar en de mogelijkheden van de wet zijn nog niet bij alle ondernemers bekend.
Om de toegankelijkheid te verbeteren, zijn de griffierechten voor WHOA-verzoeken verlaagd. Ook heeft de overheid onderzocht hoe de wet beter kan aansluiten bij het midden- en kleinbedrijf. De kosten van juridische en financiële begeleiding blijven echter een aandachtspunt. Daarom is het belangrijk om tijdig te onderzoeken of een WHOA-traject haalbaar en passend is.
De belangrijkste les na vijf jaar WHOA is dat ondernemers niet moeten wachten totdat een faillissement onvermijdelijk lijkt. Een WHOA-traject kost tijd en geld. Bovendien moet een onderneming tijdens de herstructurering haar lopende verplichtingen kunnen blijven betalen. Wie pas in actie komt als de financiële ruimte vrijwel verdwenen is, kan te laat zijn.
Teruglopende omzet, oplopende betalingsachterstanden en de voortdurende behoefte aan extra financiering zijn signalen om tijdig in te grijpen. De WHOA laat zien dat herstructurering niet uitsluitend een laatste redmiddel hoeft te zijn. Voor ondernemers die tijdig handelen, kan de wet een mogelijkheid bieden om schuldenproblemen op te lossen en de toekomst van hun onderneming veilig te stellen.
Neem contact op met de financiering en herstructurering specialisten van Boels Zanders om te bespreken welke mogelijkheden er zijn voor een onderneming met financiële problemen.
